I. Charakterystyka wykorzystania gruntów

Na terenie Powiatu Myśliborskiego warunki klimatyczno-glebowe do uprawy roślin są dobre. Nieskażone gleby nadają się do produkcji ekologicznej żywności.

Tab. 1. Użytkowanie gruntów w 2002r.

Grunty orne w większości są uprawiane. Natomiast użytki zielone w przeważającej części (około 70%) nie są wykorzystywane rolniczo i ulegają degradacji. Związane jest to z bardzo niskim stanem pogłowia przeżuwaczy.

II. Charakterystyka produkcji roślinnej w powiecie

Tab. 2. Struktura zasiewów w 2002r.

Możliwości produkcyjne gleb i gospodarstw nie są w pełni wykorzystane. Wielu rolników z powodu braku środków finansowych nie przeprowadza wymaganych zabiegów agrotechnicznych, ogranicza nawożenie i zabiegi ochrony roślin.

III. Charakterystyka produkcji zwierzęcej

Stan inwentarza żywego na koniec ubiegłego roku przedstawia Tab. 3 .

Tab. 3. Stan i obsada inwentarza żywego na 1.12.2002r.

W ostatnich latach nastąpił bardzo duży spadek stanów inwentarza, szczególnie w gospodarstwach byłych PGR, gdzie praktycznie hodowla przeżuwaczy i trzody chlewnej nie istnieje. Wybudowane tam fermy bydła i trzody chlewnej są puste i ulegają dewastacji. Ilość inwentarza ulega ciągły m zmianom w zależności od opłacalności i możliwości zbytu.

Część rolników hoduje bardziej opłacalne gatunki zwierząt. Około dziesięciu gospodarstw w gminach Boleszkowice, Myślibórz i Nowogródek prowadzi hodowlę kilkutysięcznych stad gęsi oraz indyków. W Karsku i Giżynie rozwija się hodowla zwierząt futerkowych.

Na terenie powiatu istnieje ponad 400ha stawów rybnych, na których wydajności ryb towarowych przekraczają 1000kg, natomiast odłowy ryb jeziorowych wynoszą ok. 3kg/ha i są dziesięciokrotnie niższe niż w latach 80.

IV. Charakterystyka skupu i przetwórstwa rolno-spożywczego

Skup interwencyjny pszenicy konsumpcyjnej prowadzą 2 podmioty, które przedstawiono w Tab. 4.

Tab. 4. Wykaz podmiotów prowadzących skup interwencyjny w 2002r.

Poza skupem interwencyjnym zbóż konsumpcyjnych prowadzony jest rynkowy skup zbóż konsumpcyjnych i paszowych. Skupem zbóż poza systemem interwencyjnym zajmują się następujące podmioty:

• �Agrosystem� sp. z o. o. Myślibórz,

 

• �J. Jaworska� s. c. Myślibórz,

 

• GS Dębno: magazyny w Boleszkowicach, Cychrach i Warnicy,

 

• Młyny gospodarcze.

 

W przetwórstwie zbożowym dobrze działa �Agrosystem� sp. z o.o. Myślibórz, skupujący i przerabiający rocznie ponad 10 tys. ton zboża. Współpraca między firmą i producentami jest coraz ściślejsza. Rolnicy otrzymują nasiona odpowiednich gatunków zbóż konsumpcyjnych, których plony w ca łości są skupowane. Oprócz tego skup i przerób zbóż prowadzą młyny w Cychrach, Giżynie i Rowie.

Pieczywo wypiekane w naszych piekarniach nie tylko zabezpiecza rynek lokalny, ale jest sprzedawane w Gorzowie i w Kostrzynie.

Istniejące gorzelnie rolnicze są nieczynne lub prowadzą produkcję spirytusu nie wykorzystując w pełni możliwości produkcyjnych. Wielkość produkcji uzależniona jest od opłacalności oraz możliwości zbytu spirytusu do zakładów przetwórczych.

Na terenie powiatu nie ma żadnej mleczarni.

Istn ieje wystarczająca ilość punktów skupu żywca dla rzeźni - rzeźnie i przetwórnie mięsa nie spełniają jednak wymogów UE pod względem sanitarno-weterynaryjnym.

W Sulimierzu działa przetwórnia ryb, opierająca się na surowcu morskim.

Dobre jest zaopatrzenie w środki ochrony roślin, nawozy mineralne i pasze dla zwierząt.

We wszystkich miastach powiatu istnieją targowiska, gdzie rolnicy mogą sprzedać bezpośrednio konsumentom takie produkty jak ziemniaki, warzywa, owoce i nabiał.

V. Alternatywne źródła utrzy mania w rolnictwie

Ze względów ekonomicznych rolnicy szukają dodatkowych możliwości zarobkowania. Na terenie powiatu działa 9 gospodarstw agroturystycznych, z których 2 prowadzą hodowlę koni wykorzystywanych w celach rekreacyjnych (Giżyn, Krzynka). Gospodarstwa agroturystyczne występują w gminach:

• Barlinek � 2: w Krzynce i Moczkowie

 

• Dębno � 2: w Dolsku i Warnicy,

 

• Myślibórz � 3: w Pszczelniku, Sitnie i Zarzeczu,

 

• Nowogródek Pom. � 2: w Giżynie i Karlinie.

 

Po nadto na wsiach powstały zakłady usługowe w zakresie budownictwa, produkcji materiałów budowlanych, stolarstwa, transportu, mechaniki pojazdowej itp.

VI. Charakterystyka gospodarstw rolnych

Rolnictwo powiatu reprezentowane jest przez trzy formy władania ziemią:

• prywatną,

 

• publiczną ,

 

• spółdzielczą.

 

Przeważa zdecydowanie sektor prywatny. Ziemia z AWRSP trafia do gospodarstw prywatnych, zarówno na ich powiększenie, jak i tworzenie nowych na bazie byłych zakładów rolnych.

W sektorze prywatnym znajdują się 3.213 gospodarstwa rolne. Jednak ich wielkość jest bardzo zróżnicowana (Tab. 5).

Tab. 5. Charakterystyka gospodarstw pod względem wielkości

Najliczniejszą grupę stanowią gospodarstwa bardzo małe i małe. Taka struktura gospodarstw nie sprzyja rozwojowi nowoczesnych technologii, uzyskiwaniu wysokiej wydajności pracy oraz dochodów pozwalających utrzymać rodziny na odpowiednim poziomie.

Drobni producenci nie są dość silnymi partnerami do rozmów z jednostkami skupowymi czy zakładami przetwórczymi.

Stan zatrudnienia w rolnictwie jest bardzo wysoki i sięga ponad 6 tys. osób, tj. prawie 12 osób/100ha. W związku z tym wydajność pracy i dochody ludności rolniczej są bardzo niskie.

Dodatkowo we wsiach po PGR jest bardzo wysokie bezrobocie.

Stan wykształcenia rolników przedstawia Tab. 6.

Tab. 6. Poziom wykształcenia rolników wg danych na dzień 31 grudnia 1998r.

Większość rolników z wyższym i średnim wykształceniem gospodaruje na gospodarstwach od 1 do 5ha.

Zespół Doradztwa Rolniczego w Myśliborzu, zatrudniający 8 osób, w 2002r. współpracuje ze 130 gospodarstwami.

Poza ty m ZDR udzielał bezpłatnych porad dla zainteresowanych i potrzebujących pomocy rolników. Ponadto ZDR wydał 47 pozytywnych opinii do wniosków rolników o kredyty preferencyjne oraz 2 pozytywne opinie do wniosków o dotacje z programu SAPARD.

Starostwo Powiatowe w Myśliborzu jest otwarte na współpracę z wszystkimi organizacjami rolniczymi, zarówno producenckimi jak i związkowymi oraz jednostkami obsługującymi rolnictwo. Co roku wspólnie z Zachodniopomorską Izbą Rolniczą organizowane są spotkania na których omawi a się nurtujące sprawy dotyczące m. in.:

• skupu zbóż i rzepaku,

 

• skupu trzody chlewnej,

 

• wapnowania gruntów,

 

• działalności Giełd Rolnych,

 

• działalności Okręgowej Stacji Hodowli Zwierząt w Szczecinie,

 

• działalności Związku Hodowców Koni.

 

Starostwo włączyło się czynnie w organizację Gminno-Powiatowych Dożynek oraz konkursu na najlepiej zadbaną zagrodę wiejską.

Podobnie jak w całym kraju opłacalność produkcji roślinnej i zwierzęcej systematycznie spada. Osiągane ceny nie gwarantują dochodu, natomiast środki do produkcji ciągle drożeją. Produkcja prowadzona jest �w ciemno�, bez rozeznania rynku i możliwości sprzedaży. Mankamentem w tym zakresie jest brak powiązań między producentami i przetwórcami żywności.

Rolnik przed podjęciem decyzji o produkcji powinien dokładnie wiedzieć:

• ile czego ma wyprodukować,

 

• o jakich parametrach jakościowych,

 

• za jaką cenę, kto i kiedy kupi,

 

• kiedy otrzyma zapłatę.

 

Nieodzownym wydaje się powrót do umów kontraktacyjnych między rolnikami i przetwórcami.

W celu zwiększenia efektywności oraz uzyskania dużych jednolitych partii produktów pod potrzeby giełd i przetwórstwa, konieczne jest zrzeszanie się rolników w grupy producenckie czy marketingowe, które staną się partnerami dla zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego.

Jednak najważniejszym wydaje się być zwiększenie roli Państwa w działania osłonowe i interwencyjne w rolnictwie.

Bez głębokich zmian restrukturyzacyjnych w rolnictwie i jego otoczeniu oraz przeznaczaniu corocznie dużych środków finansowych z budżetu kraju i funduszy pomocowych z Unii Europejskiej nasze rolnictwo nie jest w stanie wydźwignąć się z obecnego kryzysu.